ابراهيم عاملي ( موثق )
410
تفسير عاملي ( فارسي )
همين است كه طهارت بواسطه ى عمل جنسى شكسته مىشود و موجب غسل مىشود ليكن كليّه لمس و تماس بدنى موجب غسل نمىشود ، و در حكم ملامسه فقها ، پنج دسته شدهاند : 1 - شافعى گفته است هر عضوى از مرد كه با زن تماسّ كند طهارت مرد نابود شود و محتاج بتجديد شود ، و مذهب عبد اللَّه مسعود اين بوده است ، 2 - تماس با دست ناقض طهارت است و با غير دست ناقض نيست و اين عقيده ى اوزاعى است . 3 - اگر تماس با ميل و شهوت بود نقض طهارت مىكند و گر نه ناقض نيست و اين مذهب مالك و احمد حنبل و ليث بن سعد است ، 4 - ابو حنيفه و ابو - يوسف گفتند : اگر ملامسه فاحش بود يعنى موجب تحريك شد طهارت را نقض مىكند و اگر فاحش نبود و موجب تحريك نشد طهارت را باطل نمىكند . 5 - مذهب اهل بيت و ابن عبّاس و حسن بصرى آن است كه ملامست تأثيرى در طهارت ندارد و موجب بطلان آن نميشود . « فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً » 43 ابو الفتوح : روايت شده است : اوّل مرتبه كه دستور به تيمّم داده شده ، در سفرى بود كه يكى از زنان پيغمبر گلوبند به عاريه گرفته بود و گم شد ، آنچه گشتند نيافتند ناچار شب در آنجا كه گلوبند گم شده بود بماندند و آب تمام شد و براى وضو آب نداشتند در وقت نماز جبرئيل آمد و آيت تيمّم آورد ، پيغمبر و اصحاب تيمّم كردند و نماز خواندند و چون شتران را بلند كردند كه روانه شوند گلوبند را در زير شكم شتر يافتند ، و چون امر بتيمّم پس از جمله ى « تَجِدُوا ماءً » گفته شده است پس شرط جواز تيمّم نيافتن آب است ، و نيافتن آب وقتى است كه بگردند و طلب كنند و نيابند پس وقتى تيمّم بايد كرد كه بگردند و آب نيابند و اين مذهب ما و شافعى است ، ولى ابو حنيفه و ديگر فقها طلب آب را بر جواز تيمّم شرط ندانستهاند و آن را مستحبّ دانستهاند . طبرى : روايت كردهاند كه در قرائت عبد اللَّه مسعود ( فامّوا صعيدا ) بوده است ، و در معنى صعيد اختلاف است : بعضى گفتهاند : يعنى زمين صاف كه درخت و گياه در آن نباشد ، ابن زيد گفته است : يعنى زمين هموار ، عمرو بن قيس گفته است :